Strona głównaPoradyChrapanie - przyczyny, skutki i sposoby leczenia

Chrapanie – przyczyny, skutki i sposoby leczenia

Sen jest podstawową potrzebą biologiczną, bez której organizm nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować. Podczas wypoczynku dochodzi do regeneracji całego ciała, w tym również mózgu. Chrapanie to przypadłość, która może dotknąć osoby w różnym wieku. Choć często bywa bagatelizowana, może wskazywać na poważne choroby. Jakie są przyczyny chrapania? Jakie skutki zdrowotne niesie za sobą chrapanie? Jakie są sposoby leczenia tej dolegliwości? Odpowiadamy!

Czym jest chrapanie?

Chrapanie jest dla wielu ludzi nieodłącznym elementem snu. Powstaje na skutek drgań rozluźnionych mięśni podniebienia miękkiego, przez które przechodzi powietrze. Samo chrapanie nie jest chorobą, a jedynie objawem utrudnionego przepływu powietrza przez górne drogi oddechowe. W żadnym wypadku nie należy bagatelizować tej dolegliwości, gdyż może świadczyć o zagrażającej życiu chorobie.

Głośne dźwięki wydobywające się z ust śpiącego potrafią być wyjątkowo uciążliwe dla kogoś, kto przebywa z nim w jednym pomieszczeniu, uniemożliwiając tym samym efektowny wypoczynek. Warto dodać, że odgłosy chrapania mogą osiągać głośność nawet 90 decybeli, co jest porównywalne z pracą kosiarki do trawy.

Przyczyny chrapania

Przyczyny chrapania mogą być różne. Najczęściej jednak dolegliwość ta spowodowana jest nieprawidłowościami w budowie górnych dróg oddechowych. Wśród nich wymienia się skrzywienie przegrody nosowej, przerost migdałków podniebiennych, zbyt wiotkie i wydłużone podniebienie miękkie, przerost nasady języka, przerost lub obrzęk małżowin nosowych, polipy nosa oraz anatomiczne wady wrodzone. Chrapanie u dzieci może wskazywać na przerost trzeciego migdałka, alergię, niedrożność nosa (wywołaną przebytymi infekcjami, np. zapaleniem zatok), wiotkość krtani (dotyczy noworodków i niemowląt do 1 roku życia).

Chrapanie może nasilać spanie na wznak, dlatego najlepiej zasypać na brzuchu lub na boku. Ponadto za nocnymi koncertami może stać nadwaga i otyłość. Konkretnie chodzi tutaj o rozmiar kołnierzyka. Nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej wokół szyi zwęża ściany gardła, na skutek czego pojawiają się zaburzenia oddychania. Na chrapanie szczególnie narażone są osoby przyjmujące leki uspokajające i antydepresyjne. Ryzyko występowania tej dolegliwości zwiększa długotrwałe palenie papierosów oraz nadużywanie alkoholu. Tak, jak zostało wspomniane, chrapanie może pojawiać się sporadycznie. Najczęściej ma ono związek z chwilową niedrożnością dróg oddechowych wywołaną np. przeziębieniem, wzmożoną aktywnością fizyczną oraz zmęczeniem.

U kogo występują zaburzenia oddychania?

Chrapanie to dość powszechna przypadłość, która dotyka zarówno dorosłych, jak i dzieci. U maluchów najczęściej spowodowana jest przerostem trzeciego migdałka, który zaburza prawidłowy przepływ powietrza przez gardło. Jeśli chrapaniu towarzyszy bezdech senny, konieczne okazuje się usunięcie migdałka. Dziecko może również chrapać, gdy ma katar, niedrożność nosa, a także wiotkie elementy chrzęstne w krtani. Każde chrapanie warto konsultować z pediatrą, ponieważ schorzenie to może negatywnie wpłynąć na rozwój dziecka. Zaburzenia oddychania mogą pojawić się także u kobiet w ciąży, gdyż w takim stanie często dochodzi do puchnięcia kanałów nosowych. Chrapanie może mieć też związek z nadciśnieniem tętniczym.

Na zaburzenia oddychania cierpi blisko 13 milionów Polaków. Z badań wynika, że zdecydowanie częściej chrapią mężczyźni po 40 roku życia. Ma to związek ze złą dietą i niezdrowym stylem życia. Chrapanie nasilają czynniki, tj. palenie papierosów, wysokokaloryczne przekąski, brak ruchu, czy późne chodzenie spać. U kobiet przypadłość ta pojawia się dopiero w wieku pomenopauzalnym. Dzieje się tak, ponieważ w tym okresie dochodzi do zaburzenia równowagi hormonalnej w organizmie.

śpiąca kobieta

Chrapanie a bezdech senny

Głośne, nieregularne chrapanie jest głównym objawem obturacyjnego bezdechu sennego. Oczywiście nie każdy, kto chrapie musi mieć bezdech, jednak warto wykluczyć bądź potwierdzić występowanie tego niebezpiecznego zjawiska. Zespół obturacyjnego bezdechu sennego to poważne schorzenie, w którym dochodzi do zatrzymania oddychania bądź wyraźnego jego spłycenia. Przyczyną bezdechu jest wiotczenie tkanek gardła i zapadanie się jego światła w czasie snu. Utrudnione oddychanie powoduje wzrost stężenia dwutlenku we krwi. Pobudzone do pracy zostają również mięśnie oddechowe. Chory odczuwa uczucie duszenia lub dławienia, po czym następuje głęboki wdech. By móc mówić o bezdechu sennym takie epizody muszą pojawiać się cyklicznie i trwać co najmniej 10 sekund. W zaawansowanej chorobie bezdech może wystąpić nawet kilkaset razy w ciągu jednej nocy.

Pacjent chory na OBS po obudzeniu odczuwa uciążliwe dolegliwości mimo pozornie przespanej nocy. Towarzyszą mu poranne bóle głowy, nadmierne zmęczenie, rozdrażnienie, nerwowość, problemy z pamięcią i koncentracją. Symptomy te niewątpliwie utrudniają codzienne funkcjonowanie. Sen osoby z bezdechem sennym jest niespokojny i płytki. W nocy dochodzi do mikrowybudzeń, których chory zazwyczaj nie pamięta. Do nocnych objawów bezdechu sennego, oprócz intensywnego chrapania, zaliczamy nadmierne pocenie się, częste oddawanie moczu, brak stałej pozycji w łóżku, zaburzenia rytmu serca, bezsenność, lęk przed zaśnięciem.

Skutki nieleczonego chrapania

Nieleczony obturacyjny bezdech senny niesie za sobą szereg poważnych konsekwencji zdrowotnych. Kiedy tylko zauważymy u siebie podobne objawy należy niezwłocznie umówić się na wizytę u laryngologa, który udzieli nam pomocy i podejmie decyzję o dalszym postępowaniu. Powtarzające się epizody zatrzymania bądź spłycenia oddechu mają negatywny wpływ na funkcjonowanie wszystkich narządów, w tym również serca. Dolegliwość może wywołać wiele skutków kardiologicznych, do których należą m.in migotanie przedsionków serca, niewydolność serca czy choroba niedokrwienna serca. Bezdech senny dwukrotnie zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego. Nieleczone zaburzenia oddychania w najgorszym wypadku może doprowadzić do nagłego zgonu sercowego.

Bezdech senny niesie za sobą również wiele innych powikłań. Występowanie tej przypadłości może prowadzić do poważnych problemów natury psychicznej. Pacjenci z OBS często zmagają się z depresją reaktywną oraz nerwicą. Mogą także pojawić się zaburzenia sfery seksualnej. Najnowsze badania dowiodły, że przypadłość ta może uszkadzać wątrobę. Ponadto zwiększa ryzyko pojawienia się chorób metabolicznych, takich jak cukrzyca czy insulinooporność. Jak możemy zauważyć, skutki nieleczonego bezdechu sennego mogą być naprawdę niebezpieczne, dlatego pod żadnym pozorem nie należy lekceważyć chrapania.

Jak przestać chrapać?

Wiele osób zastanawia się, co zrobić żeby nie chrapać? Jeśli obturacyjny bezdech senny zostanie wykluczony, trzeba zastanowić się nad wyeliminowaniem tej przypadłości w inny sposób. Jak się okazuje, na chrapanie ma wpływ kilka prozaicznych czynników. Pierwszym z nich jest pozycja spania. Unikajmy zasypiania na wznak, ponieważ wtedy istnieje większa szansa, że z naszych ust będą wydobywać się nieprzyjemne dźwięki. Istotny jest także dobór poduszki. Wiele osób ma tendencję do wybierania bardzo wysokich poduszek, co potęguje chrapanie. Najlepiej postawić na model anatomiczny, który dopasowuje się do pozycji ciała. Przyczyną chrapania często bywają różnego rodzaju używki. Aby przestać chrapać należy z nich zrezygnować. Unikajmy nie tylko papierosów i alkoholu, ale również środków nasennych i uspokajających (a przynajmniej nie zażywajmy ich w godzinach wieczornych).

Jeśli chrapanie spowodowane jest przez nadwagę postarajmy się zrzucić nadprogramowe kilogramy. Kluczowa będzie odpowiednia dieta, połączona z aktywnością fizyczną. Zadbajmy też o optymalne warunki do spania. Na chwilę przed spaniem warto dobrze przewietrzyć sypialnię. Najlepiej, gdy temperatura w pomieszczeniu będzie utrzymywać się na poziomie 18-22 stopni Celsjusza. Warto nadmienić, iż w aptekach jest dostępnych wiele środków ułatwiających oddychanie, bez recepty. Śmiało można z nich skorzystać.

sen

Leczenie chrapania

Jeśli przyczyną chrapania są nieprawidłowości w budowie górnych dróg oddechowych konieczne będzie ich operacyjne usunięcie bądź skorygowanie. W przypadku, gdy chrapanie idzie w parze z bezdechem sennym, niezbędne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia. Pierwszym krokiem w wyeliminowaniu chrapania będzie oczywiście odbycie konsultacji laryngologicznej. Specjalista przeprowadzi dokładny wywiad oraz wskaże możliwe metody leczenia.

Być może konieczne będzie zastosowanie specjalnego aparatu CPAP. Urządzenie to składa się z dwóch części – maseczki oraz sprężarki. Praca aparatu CPAP polega na wtłoczeniu powietrza do dróg oddechowych chorego. Takie działanie zapobiega epizodom zatrzymania lub spłycenia oddechu. Dzięki urządzeniu możliwe jest przywrócenie pacjentowi prawidłowej struktury snu.

Podsumowanie

Chrapanie to dokuczliwy problem nie tyle dla osoby śpiącej, co dla jej partnera. Głośne dźwięki wydobywające się z ust chrapiącego odbierają szansę na efektywny wypoczynek. Dolegliwości tej nie wolno lekceważyć, ponieważ może ona świadczyć o poważnej chorobie, jaką jest obturacyjny bezdech senny. Nieleczone zaburzenia oddychania mogą doprowadzić do rozwoju groźnych chorób, tj. nadciśnienie tętnicze, czy choroba niedokrwienna serca. Na szczęście istnieje wiele sposobów na wyeliminowanie tej uciążliwej przypadłości.

Ewa Burnejnikowa
Ewa Burnejnikowa
Z medycyną związana od ponad 15 lat. Przez ten okres odbyłam wiele staży w instytutach medycznych, gdzie mogłam pogłębić moją wiedzę oraz zdobyć praktykę.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj